Zadania.info
Największy internetowy zbiór zadań z matematyki
cornersUpL
cornersUpR

Zadania

Na skróty

Recenzje

Linki sponsorowane

cornersM

Linki sponsorowane

cornersR
Zadanie nr 4410815

Dla jakich wartości parametru m równanie  5 3 2 x + (1 − 2m )x + (m − 1)x = 0 ma

  • pięć pierwiastków;
  • dokładnie 3 pierwiastki;
  • tylko jeden pierwiastek?
Wersja PDF
Rozwiązanie

Zapisując równanie w postaci

 4 2 2 x (x + (1− 2m )x + (m − 1)) = 0

widzimy, że równanie ma zawsze pierwiastek x = 0 . Jeżeli podstawimy t = x 2 to pozostaje do zbadania równanie

t2 + (1 − 2m )t+ (m 2 − 1) = 0.
  • Aby równanie miało pięć pierwiastków, powyższe równanie kwadratowe musi mieć dwa rozwiązania dodatnie (żeby równość  2 t = x dawała cztery różne x -y). Sprawdźmy na początek kiedy to równanie ma dwa rozwiązania
    0 < Δ = (1 − 2m )2 − 4(m 2 − 1) = 2 2 1 − 4m + 4m − 4m + 4 = − 4m + 5 5 4m < 5 ⇒ m < 4.

    Na mocy wzorów Viète’a, rozwiązania będą dodatnie, gdy

     1 0 < t1 + t2 = 2m − 1 ⇒ --< m 2 2 0 < t1t2 = m − 1 ⇒ m ∈ (− ∞ ,− 1) ∪ (1,+ ∞ ).

    Uwzględniając wszystkie warunki mamy

     ( ) m ∈ 1, 5 . 4

     
    Odpowiedź:  5 m ∈ (1,4)

  • Aby wyjściowe równanie miało dokładnie trzy pierwiastki, równanie kwadratowe musi mieć dokładnie jeden pierwiastek dodatni. Żeby uniknąć kłopotów z zerowym pierwiastkiem, od razu osobno zobaczmy kiedy t = 0 jest pierwiastkiem równania kwadratowego. Tak będzie dla m = − 1 lub m = 1 . Mamy wtedy odpowiednio równania
    0 = t2 + 3t = t(t+ 3) 2 0 = t − t = t(t − 1).

    Widać, że będzie OK tylko dla m = 1 .

    Zauważmy jeszcze, że w sytuacji gdy równanie ma dokładnie jedno rozwiązanie, czyli dla m = 54 , współczynnik przy t jest ujemny, czyli jedyny pierwiastek jest dodatni. Zatem jest OK.

    Pozostała nam sytuacja gdy są dwa niezerowe pierwiastki. Aby dokładnie jeden z nich był dodatni, muszą być one różnych znaków, czyli na mocy wzorów Viète’a,

     2 0 > t1t2 = m − 1 ⇒ m ∈ (− 1,1)

    W połączeniu z warunkiem na Δ -ę i wyżej rozpatrzonymi przypadkami, daje nam to

     { } m ∈ (− 1,1⟩ ∪ 5- . 4

     
    Odpowiedź:  { 5} m ∈ (− 1,1⟩∪ 4

  • Zastanówmy się ile pierwiastków może mieć wyjściowe równanie? Jest jasne, że może być 1,3 lub 5 pierwiastków. Czy mogą być 2 lub 4? – nie, bo wtedy równanie kwadratowe musiałoby dawać 1 lub 3 pierwiastki, a tak nie może być, bo jeden z nich musiałby być równy 0 (bo t = x 2 ), a 0 jest i tak pierwiastkiem wyjściowego równania. Zatem 1 pierwiastek to ostatnia z możliwości i przypadek ten będzie zachodził wtedy, gdy nie zachodzi żaden z poprzednich przypadków, czyli dla
     ( 5 ) m ∈ (− ∞ ,− 1⟩∪ --,+ ∞ 4

     
    Odpowiedź:  (5 ) m ∈ (− ∞ ,−1 ⟩∪ 4 ,+∞

Wersja PDF
Twoje uwagi
Nie rozumiesz fragmentu rozwiązania?
W rozwiązaniu jest błąd lub literówka?
Masz inny pomysł na rozwiązanie tego zadania?
Napisz nam o tym!